هشتمین دوره جایــزه ادبـی جلال آل احــمد

روایت‌شناسی کاربردی/ شایسته تقدیر در بخش نقد ادبی

روایت‌شناسی کاربردی/ شایسته تقدیر در بخش نقد ادبی

به سخن درآوردن متن

«روايت شناسي كاربردي - تحليل زبانشناختي روايت: تحليل كاربردي بر موقعيت روايي، عنصر پيرنگ و نحو روايي» کتابی است پژوهشی و علمی به قلم علی عباسی در 4 بخش که به همت انتشارات دانشگاه شهید بهشتی وارد بازار نشر شده است.

درباره کتاب

ما در این کتاب با یک اثر دانشگاهی روبرو هستیم به همین دلیل ساختار کتاب هم مانند یک اثر پژوهشی است. در بخش اول کتاب که مقدمه در آن قرار دارد، نویسنده کلیتی درباره موضوع پیرنگ و و نحوه روایت بیان می‌کند. در بخش دوم کتاب، به مباحث نظری پرداخته شده است. این بخش به دو قسمت تقسیم شده است، که در قسمت اول آن به اصول اساسی برای تحلیل درونی روایت‌ها توجه شده است؛ در این قسمت به دو اصل اساسی که در ارتباط با تحلیل‌های روایت شناختی است پرداخته می‌شود. در قسمت دوم، بخش دوم؛ به تعریف روایت از منظر دو گروه از نظریه‌پردازان این حوزه پرداخته می‌شود. بخش کاربردی، نام بخش بعدی این کتاب است که نویسنده در آن تلاش دارد تا نظریه‌های مکمل را به شکل عملی روی آثار نویسندگان ایرانی و خارجی پیاده کند و در برخی موارد هم به مقایسه تطبیقی آثار پرداخته است. نتیجه کلی عنوان چهارمین بخش کتاب است که نویسنده در آن مسائل اساسی و پرسش‌های پژوهش را مدنظر داشته و به دنبال پاسخ به این سوالات و مسائل اساسی است.

بازتولید نظریه‌های بومی

روایت شناسی یکی از موضوعاتی است که  خواستگاهی اروپایی دارد و البته ریشه در مبانی علمی علوم انسانی آن‌ها‌. روایت شناسی در ایران به عنوان یک علم نوپا مطرح است و تنها چند کتابی درباره این موضوع به زبان فارسی موجود است که غالب آن‌ها هم ترجمه‌اند. کتاب «روايت شناسي كاربردي - تحليل زبانشناختي روايت: تحليل كاربردي بر موقعيت روايي، عنصر پيرنگ و نحو روايي» یکی از آثاری است که با توجه به نظریه‌های قالب در حوزه روایت شناسی و نشانه شناسی سعی در بازتولید نظریه‌های بومی از خلال تحلیل متون دارد و البته تلاشی است پژوهشی برای رسیدن به این مهم.

برای دانشجویان

«روايت شناسي كاربردي - تحليل زبانشناختي روايت: تحليل كاربردي بر موقعيت روايي...» از روایت شناسی فقط به یکی از ساحت‌های آن یعنی «موقعیت‌های روایی» می‌پردازد. در مورد گونه‌های روایی، زاویه دید، زمان و... در این کتاب سخنی رانده نمی‌شود. اما در این کتاب از مسائل نشانه- معناشناسی فقط موضوع پیرنگ و نحو کنشگران موردبحث است. این کتاب اثری است برای تمام افرادی که به موقعیت‌های روایی، مبانی اصول روایی، پیرنگ و نحو کنشگران علاقه دارند. قطعا مخاطبان این کتاب دانشجویان، استادان، دانش‌پژوهان زبان و ادبیات فارسی، هنر«سینما، تئاتر و...» و زبانشناسی است که البته این کتاب هم برای این گروه نگاشته شده تا از رهگذر آن موقعیت روایی ار به شکلی علمی، تخصصی و روشمند به آن‌ها یاد دهد.

تعریفی روشن از روایت

کتاب «روايت شناسي كاربردي - تحليل زبانشناختي روايت: تحليل كاربردي بر موقعيت روايي... » خوانش علمی را به شکلی روشمند در اختیار مخاطبان خود می‌گذارد و به آن‌ها می‌آموزد که چطور متن را به سخن بیاورند؛ و چگونه از تحمیل کردن خوانش خود بر متن به بهانه تکثر خوانش پرهیز کنند. این کتاب با معرفی آخرین نظریه‌های علمی در مورد پیرنگ، موقعیت‌های روایی و نحو روایی به دنبال این است تا تعریف روشن و دقیقی از روایت ارائه کند. نویسنده در این کتاب سعی داشته در هنگام تحلیل متون از اصل متن‌ها خارج نشود و به متن و روش‌شناسی وفادار بماند.

رودر رو با نویسنده

علی عباسی لیسانسش را از دانشگاه علامه در رشته مترجمی زبان فرانسه گرفته اما برای یاد گرفتن این زبان بار سفر می‌بندد و عازم این سرزمین می‌شود و در دانشگاه لیموژ این کشور کارشناسی ارشد ادبیات مدرن و تطبیقی و دکتری زبان و ادبیات فرانسه می گیرد و دوباره به وطن برمی‌گردد و عضو هیات علمی زبان وادبیات فرانسه دانشگاه شهید بهشتی می‌شود. او در این حوزه مقالات علمی زیادی در نشریات علمی منتشر کرده و چندین تالیف هم دارد که از مهترین آن‌ها می‌توان از،«استعاره مرگ در داستان طوطي و بازرگان: كلام  تصوير»، «گسست و پيوست معنا»، «كاركرد نحو روايي (مدل كنشگران)، «ساختارهاي نظام تخيل از منظر ژيلبر دوران»، «نشانه شناسي فرهنگي:مسجد-شهر»، «جستارهايي در چيستي هنر سلامي»، «صمد ساختار يك اسطوره» و... نام برد. آخرین اثر این پژوهشگر یعنی «روايت شناسي كاربردي - تحليل زبانشناختي روايت: تحليل كاربردي بر موقعيت روايي، عنصر پيرنگ و نحو روايي» امسال توانسته در بین 5 نامزد نهایی بخش نقد ادبی هشتمین جایزه ادبی جلال آل احمد قرار بگیرد.